Από την 1η του έτους που διανύουμε ο Γρύπας άγρυπνος φρουρός και ξεναγός των εκδηλώσεων στο Μουσείο Αβδήρων κάνει αρχηγικές εμφανίσεις.

Πολύ πιθανόν να κάνει Κόμμα ή Συνδιασμό. Γυαλίζει επικίνδυνα το μάτι του.

Αν όχι, τότε μάλλον προσανατολίζεται σε τυροκομείο.

Με δυο μεγάλα κομμάτια λαδοτύρι Μυτιλήνης – πεσκέσι της Κωνσταντίνας  Καλλιντζή – ένα σε κάθε χέρι, μας υποδέχτηκε το βράδυ του Σαββάτου 22/2/2020 στο Μουσείο των ΑΒΔΗΡΩΝ για να μας βάλει στο πνεύμα των ημερών.

Της Τυρινής βλέπετε η προσεχής Κυριακή 1/3/2020.

Γεμάτος ο χώρος διαλέξεων, παρά τη σωρεία των λογής – λογής καρναβαλικών εκδηλώσεων.

΄΄ Τυριά και τυροκόμοι : από τις μυτζήθρες του Πολύφημου στα κασκαβάλια της Αίνου ΄΄ το θέμα που μας ανέπτυξε ο Ματθαίος Κουτσουμανής, Προϊστάμενος του Τμήματος Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων και Μουσείων της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ροδόπης.

Πνευμόνια που θα ζήλευαν και οι υπερμαραθωνοδρόμοι, αναφορές εμπεριστατωμένες για τα προηγηθέντα 8.000 χρόνια, λόγος μεστός για κάτι περισσότερο από ώρα, κράτησαν αμείωτο το ενδιαφέρον μας.

Εκεί μεταξύ άλλων μάθαμε.

Το ρήμα τυρέω – τυρώ σημαίνει ανακατεύω το γάλα μέχρι να πήξει.

Το κασκαβάλ προέρχεται από βλάχικη διάλεκτο και συνδέεται με τη μεταφορά παράγωγων από κασέρι με μουλάρια, στα πρώτα χρόνια της παραγωγής του.

– Οι πρώτες αναφορές στο γάλα έγιναν σε περιοχές  της Μεσοποταμίας, της Αιγύπτου, της Ασσυρίας κάποιες χιλιετίες πριν γνωρίσουν ανθηρό πολιτισμό.

– Στη μυθολογική στάνη του Κύκλωπα Πολύφημου υπήρχε υποδειγματική τάξη στην κατανομή των αμνοεριφίων. ( Ομήρου Οδύσσεια, ραψωδία ι, στίχοι 245 – 250 ).

– Στη Σαρακηνή της ορεινής Ροδόπης σώζεται αρχαιολογική στάνη.

– Το τυρί καταγράφεται στην ελληνική γραμματεία και πριν από τον Όμηρο στη γραμμική γραφή Β. Την πρώτη γραφή της ελληνικής γλώσσας που χρησιμοποιήθηκε από τον 17ο μέχρι τον 12ο αιώνα π.Χ.

– Ο ηγεμόνας της Πύλου πρόσφερε ΄΄ tu – rό ΄΄ στο θεό Ποσειδώνα σύμφωνα με πινακίδα που εντοπίστηκε στο ανάκτορο του Νέστορος στην Πύλο, χρονολογούμενη το έτος 1200 π. Χ.

– Στα κλασικά χρόνια ο Λυσίας αναφέρει περιοχή στις Πλαταιές ως ΄΄ χλωρόν τυρόν ΄΄.

– Θήλαστρα μεταξύ άλλων εκθεμάτων έχουμε και στο Μουσείο ΑΒΔΗΡΩΝ.

– Στα ρωμαϊκά χρόνια πηγές που αναφέρουν τα τυριά με τον τρόπο παραγωγής τους είναι : ( ΄΄ τα τυρού τροφάλια χλωρά Κυθνίου ΄΄ ).

– Στα βυζαντινά χρόνια τα ποιοτικά γαλακτοκομικά προϊόντα εισάγονταν στη βασιλεύουσα από τον Παφλαγονικό Πόντο.

– Πυρωμένες βέργες από σίδερο έβαζαν στο γάλα, σαν πρώτη αρχέγονη μορφή παστερίωσης.

– Σε τοιχογραφία απεικονίζεται ο Άγιος Μάμας να αρμέγει ελαφίνα.

– Από ένα κομμάτι ψωμί που ξεχάστηκε δίπλα σε επεξεργάσιμο τυρί μεταδόθηκε η μούχλα, για να μας προκύψουν αργότερα τα περίφημα τυριά ροκφόρ.

– Τα κασκαβάλια της Αίνου μας έγιναν γνωστά από δυο διηγήματα του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη. Τον  ΄΄ Χαραμάδο ΄΄ και ΄΄ Στο Χριστό στο Κάστρο ΄΄.

Η επιστημονική κατάρτιση του Ματθαίου Κουτσουμανή άριστη. Εξέπληξε.

Ο Γρύπας φημίζονταν ανέκαθεν σαν οικοδεσπότης. Το επαναβεβαίωσε.

Γευσιγνωσία τυριών προσφορά τυροκόμων της περιοχής σε συνδιασμό με Άβδηρο οίνο μας είχε για το τέλος.

Στο δικό του Συνδιασμό δεν έκανε καμιά αναφορά.

Οπότε πάει απ ευθείας σε Κόμμα. Καλή επιτυχία.

 

Στέλιος  Αρσενίου